Εμ,ουαου
Ποιος θα περίμενε ότι , ούτε καν στη γενιά του "Τον αράπη κι αν τον πλένεις"(μιας ιδανικής έκφανσης του αναχρονιστικού, ντροπιαστικού και εμετικού τότε χιούμορ της τότε θλιβερής ελληνικής κοινωνίας και κουλτούρας) αλλά μια 20ετια πριν θα έβγαινε ένα τέτοιο πρωτοποριακό διαμάντι διαχρονικής αξίας που μέχρι και σήμερα βλέπεται απολαυστικότατα.
Από τις εξαιρετικές ερμηνείες των Λαμπέτη/Χόρν/Μακρή και την ομαλή συνοχή των τεσσάρων ιστοριών μεταξύ τους έως και την αφήγηση (Δημήτρης Μυράτ) και τη μουσική του καταπληκτικού Μάνου Χατζιδάκι που σε ταξιδεύουν σε μια εποχή παλιά και κουβαλάν μαζί τους μια σαγηνευτική νοσταλγία.... Ολα συνέλαβαν με το τρόπο τους ,αθροιστικά, για μια αξέχαστη εμπειρία.
Μια ολοκληρωμένη δουλειά που στο διάβα της καταφέρνει άψογα να προξενήσει μέσα σου κάθε λογής συναισθήμα... ευθυμία, γαλήνη ,αμφιβολία απογοήτευση ,ανασφάλεια αλλά πάνω από όλα για εμένα, συγκίνηση.
Και όλα αυτά πραγματευόμενη στη πορεία ένα τεράστιο εύρος καταστάσεων με κοινό παρονομαστή, φυσικά, το χρήμα.
Από το πώς το χρήμα φέρνει, φαινομενικά ,κοντά τους ανθρώπους μέσω απατηλών υποσχέσεων και εκμετάλλευσης στην πρώτη ιστορία, στο πώς καταδυναστεύει μια αξιοσημείωτη μη προνομιούχα μερίδα ανθρώπων αναγκάζοντας τη να διαφύγει σε εναλλακτικές για βιοπορισμό δίχως καμία απολύτως προοπτική (τόσο μακροπρόθεσμα όσο και βραχυπρόθεσμα ) οικονομικα
(εδώ είναι πλέον ξεκάθαρη η ταξική χροιά της ταινίας,πολύ πιο έντονα ίσως και από κάθε άλλη ιστορία )στη δεύτερη.
Και από το πώς τους αλλάζει προς το καλύτερο(με θυσίες πολλές φορές ,στο μεσοδιάστημα , όπως την απώλεια ανθρωπίνων ζωών και εξαθλίωσης οικογένειων) όταν αυτοί αποδομούν την ύπαρξη του και επαναπροσδιορίζουν εξ ολοκλήρου την ,πλέον αληθινή, αξία του στη ζωή τους δείχνοντας μας πως δεν είναι ποτέ αργά για αλλαγή στη τρίτη.(Μπορώ να γράψω ολόκληρο κείμενο για τη σκηνή Βασίλη - Φανίτσας ,που ήταν απλά ανατριχιαστική)
Αλλά φυσικά και τελικά έως στο πως μπορεί δυστυχώς να τους χωρίσει στη τέταρτη με τον πιο βάρβαρο και βάναυσο τρόπο και να αλλάξει το «σ'αγαπώ», ένα «σ'αγαπώ» αιώνιο που δε πρόκειται ποτέ να νοθευθεί στον πυρήνα του αλλά ενδέχεται να υποστεί εντατικά τραύματα στη πορεία που θα το πληγώσουν και εν μέρει,επιφανειακά,να το φθείρουν.
Μπορεί οι ουλές αυτές να μην είναι,σε καμία περίπτωση,αρκετές να το παραποίησουν δομικά (όπως βλέπουμε στο τέλος της ταινίας) αλλά δυστυχώς αρκετές,κάποιες φορές, για να τραβήξουν δύο ανθρώπους μακριά.
Αυτή είναι μια αλήθεια και μια συνειδητοποίηση που μόνο εύπεπτη δε φαντάζει καθότι εύπεπτη δεν είναι
για κανενός το στομάχι ,όχι κατ'αποκλειστικότητα αναφερόμενος στα χρήματα αλλά, σε ένα γενικότερο πλαίσιο, στις συγκυρίες και στο πώς μπορούν αυτές να απομακρύνουν δυο ανθρώπους, που νιώθουν το «σ'αγαπώ» περισσότερο από ότι θα μπορούσαν ποτέ να ευχηθούν και να φανταστούν και να τους ισοπεδώσουν τώρα, πράγματι δομικά και πυρηνικά.....
Τέλος εδώ να επισημάνω πως όσο κυριολεκτική είναι η παρουσία του χρήματος στις τέσσερις ιστορίες του Γιώργου Τζαβέλλα άλλο τόσο λειτούργησε και αλληγορικά (για εμένα τουλάχιστον ) με το χρήμα να αντιπροσωπεύει κάθε είδους κακουχία και δυσκολία που όπως αυτό έτσι κι εκείνες αποτελούν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης καθημερινότητας ιδίως βέβαια της ζωής των κατωτέρων κοινωνικών τάξεων(καθότι είναι συν της άλλης ένα ,κατεξοχήν, ταξικό έργο)
***-Και το πορτρέτο μου... τι έγινε το πορτρέτο μου;
******- Είναι το μόνο που μου έχει απομείνει από εσέναν Αλίκη ,δε το πούλησα ποτέ αυτό το πορτρέτο, βρίσκεται πάντα στη σοφίτα πάνω απ'το κρεβάτι μου κι όταν είμαι μόνος, απογοητευμένος... Μιλάω με αυτή την εικόνα και νομίζω πως είναι ζωντανή και πως μ'ακούει ,της λέω τα όνειρα μου, τις έγνοιες μου ,τις πίκρες μου και ο,τι κι αν της πω,μου απαντάει πάντα...
******-Σ'αγαπώ.
***-Κι εγώ σ'αγαπώ.
Εμ,ουαου