Normaal schrijf ik reviews in het Engels, maar deze schrijf ik in het Nederlands, omdat dit toch wel een stukje Nederlandse cultuur is.
Ik keek al een klein tijdje uit naar deze film, ik heb een jaar geleden het boek: “Joe Speedboot” voor mijn literatuurlijst, beide op papier gelezen en via een audioboek geluisterd.
Het is een van de meest populaire boeken te vinden in moderne Nederlandse literatuur, en dat is niet zonder reden.
Het boek is intelligent geschreven, het droge, nihilistische perspectief van Fransje maakt elke bladzijde erg entertaining. En het transporteerde mij naar Lomark; ook al gebeurde er niks, onthield ik alles en begon ik me er een beetje thuis te voelen.
Het doel van al de dagboeken is volgens Fransje om alles wat er in en rond Lomark gebeurt te documenteren. Inclusief alle avonturen die de hoofdrolspelers beleven. En toen ik Joe Speedboot begon te lezen was ik net zoals de personages gevuld met een gevoel van spanning en hoop.
Het leven in kleine Nederlandse dorpjes is niet veel om over te vertellen. Er gebeurt praktisch gezien niks, en mede door deze dorpjes kan je je makkelijk vast gaan voelen. Vast in je dorp, vast in herhaling, vast in je leven.
Joe Speedboot illustreert zowel de stilte als beweging wat er in deze plaatsen kan voorkomen.
In verhalen zoals over het kauwtje, de briketten, de nieuwe snelweg en het gevecht in de kroeg met Willem wordt de stilte van Lomark weergegeven.
Hoewel hier zeker dingen gebeuren, gaat dit bijna automatisch. Dit zijn de typische activiteiten die je in dorpen hoort gebeuren. Door alle materiële omstandigheden kan je deze gebeurtenissen verwachten.
De tegenhanger van al deze stilte is het personage Joe Speedboot.
Joe legt op een erg filosofische wijze uit dat het proces van het maken van het vliegtuig een proces is van beweging, niet van vooruitgang.
Christoff is qua mindset compleet anders als het gaat om het vliegtuig. Christoff ziet het maken van het vliegtuig als een stap om een doel te bereiken. Waar als Joe en Engel het maken alleen voor het doel van beweging.
Je kan dingen laten bewegen, maar je zult nooit vooruitgang kennen.
Dit is voor mij het belangrijkste thema wat het boek voor mij zo goed maakt.
Met het consumeren van media verwacht je om een nieuwe wereld binnen te stappen, om voor ook maar een seconde te dromen over wat voor avonturen je mist in je alledaagse leven.
Dit is waarom ik zo was gevuld met hoop toen ik voor het eerst over Joe Speedboot las.
Joe Speedboot is voor Fransje, wat media is voor mij.
Joe is voor Fransje “de verlosser”, een mythisch figuur die het onmogelijke mogelijk maakt.
Van het ontwerpen van bommen tot het bouwen van vliegtuigen.
In ons saaie leven is het erg aantrekkelijk om te kijken naar iemand die alles om zich heen tot beweging brengt. Alle acties van Joe zetten mensen op om hun eigen bewegende acties te gaan verrichten. Joe ziet iets dingen in mensen wat mensen niet in hun zelf zien, en dat is waarom ik zo erg hou van het karakter van Joe.
Maar uiteindelijk komt er een punt waar je moet terugkeren naar je stille, ordinaire leven. En je gaat merken dat ondanks alle beweging, er niets is veranderd.
Na alle actie wat heeft plaatsgevonden in het eerste deel van Joe Speedboot, valt alles langzamerhand weer tot stilte; Joe gaat naar de kunstacademie met Engel en Christoff gaat naar de universiteit.
Na alles wat er is gebeurd, blijft Lomark hetzelfde, en blijft Fransje achter als waarnemer van alle stilte.
“Ik sleep mijn knakworst door de mosterd en wacht hier de dood van mijn ouders af”
Is een zin die zowel in de film als in het boek voorkomt. Dit is ook in de periode waar de meeste hoofdpersonen weg zijn gegaan. En het illustreert mijn punt erg goed.
Het is droog maar ook best wel deprimerend. Je leeft gewoon door, wachtend tot er iets belangrijks in je leven voorbij komt. Iets wat de stilte weer tot beweging brengt.
Dit is wat het boek voor mij zo goed maakt; Het idee dat je leven stilstaat, en er kleine
stukjes beweging in voortkomen, die uiteindelijk weer leiden tot een periode van stilstand.
In de 2e helft komt er ook een moment waar de personages uitvinden over de echte naam van Joe, dit is naar mijn mening ook een van de sterkste en meest deprimerende momenten uit het boek. Het is een soort vernietiging van het idee van “de verlosser”. En ook best dehumaniserend, ik voelde me er erg kut bij tijdens het lezen van het boek. Het punt van Joe Speedboot als naam was dat Joe zijn oorspronkelijke naam heeft veranderd, om de identiteit die door zijn omstandigheden en ouders op hem was gelegd, te weigeren. Zodat Joe zijn eigen identiteit kon vormen en hij kon worden wie hij uiteindelijk wilde zijn. En dat dat dan op zo’n flauwe manier wordt weggetrokken doet mij altijd wel een beetje pijn. Ook is hier nadruk gelegd in de film, waar ik blij mee ben.
Het absurdistische gevoel maakte het boek nostalgisch en melancholisch voor mij. De spanning meekrijgen van wat er in Lomark gebeurt, terwijl ook nog steeds het gevoel hebben dat het nooit zal veranderen zorgt voor een erg bitterzoet gevoel. Wat me sinds het lezen nog steeds is bijgebleven.
Dit is ook waarom ik deze film nog wel graag wilde kijken. Ik was benieuwd hoe ze ooit zo'n gevoel zouden kunnen vertalen naar film.
Zonder het perspectief van fransje, leek het me erg lastig om de essentie van het boek te vatten.
Als een adaptatie vind ik dat het een goede film is. Hoewel het natuurlijk nog wel dingen mist, vind ik dat het een trouwe adaptatie is. Er zijn niet veel dingen veranderd, en het beeld van Lomark is zowat identiek als wat er in het boek werd omschreven.
Bijna alle grote gebeurtenissen van het boek worden weergegeven. Alle scènes zijn erg goed geacteerd, en de emoties binnen de scènes worden goed overgebracht. Ik vind het erg goed dat ze iemand met een daadwerkelijke spierziekte hebben gecast voor Fransje. Deze film is artistiek gezien nog steeds best wel mooi. De thema's worden goed overgebracht en het is ook fijn dat de runtime van deze film wat langer is dan je gemiddelde Nederlandse film, want dat heeft zo’n soort boek echt wel nodig. Hierbij wil ik nog even zeggen dat de openingsscène fantastisch is, het gebruik van Fransje zijn wil om te verstenen in verband met Miyamoto Musashi en de shot compositie maken het intro uitstekend.
Alleen mis ik nog wel een paar dingen.
Ik vind het zelf wel heel jammer dat het meeste van Mahfouz zijn kleine verhaaltje er is uitgehaald. En Engel is in de film nergens te bekennen. Beide karakters waren in het boek mijn favorieten dus dat was wel een beetje een teleurstelling, maar ik begrijp dat je niet alles in de film kan stoppen.
Engel zijn dood was een belangrijk punt voor mij in het boek, omdat het zo abrupt en anticlimactisch gebeurt. Een soort eerste hint dat het niet altijd hetzelfde zal blijven.
En Mahfouz is toch zo’n leuk karakter, erg aardig, grappig en creatief.
Ook vind ik dat veel van de subtext een beetje mist van de film. Wanneer een scène zich in het boek afspeelt, krijg je vaak ook een beetje de achterliggende gedachte te weten. En hoewel dit in de film ook voorkomt, mist het wel een beetje op bepaalde momenten. Een voorbeeld is het bouwen van het vliegtuig waar ik het eerder over had. In het boek is het één van mijn favoriete momenten omdat er zoveel denkbeelden en gedachten bij afspelen, elk karakter heeft een andere blik op waarom ze het vliegtuig bouwen. Je komt ook de persoonlijkheden van de personages goed te weten tijdens dit segment, terwijl dit in de film meevalt. Dit komt mede ook weer door het ontbreken van Engel.
Ik mocht Christoff in het boek ook al niet heel erg, Christoff voelt een beetje als iemand die totaal buiten het denkbeeld van Joe valt. Dus ik vond het wel passend dat we zo weinig over hem te zien kregen.
Alhoewel ik het boek erg goed vond, vind ik het geen perfect boek. En de reden hiervoor is de karakterisatie van PJ.
PJ is zowel in het boek als in de film niet echt geschreven als echt persoon. Natuurlijk wordt er in het boek meer uitgelegd over wie PJ is en waarom ze bepaalde dingen doet, maar alsnog is het lang niet genoeg om haar een daadwerkelijk sterk karakter te maken. PJ is zowat alleen geschreven als romantische interesse voor de mannelijke personages. En het enige kenmerk dat zij als persoon heeft in het boek is dat ze veel seks heeft omdat haar zelfbeeld laag is.
Kom op zeg.
Is dit nog steeds hoe we vrouwelijke personages schrijven in de 21e eeuw? Voor een boek dat zo sterk en zelfreflectief geschreven is, is dit wel echt een laagtepunt.
En dat heb ik het nog niet eens over de laatste scène in het boek.
“Hoer van de eeuw” is ten eerste erg disrespectvol met de context waarin die zin eerst is ontstaan (dichterboek, ik ga hier nu verder niet op in). En ten tweede ook totaal niet in het karakter van Joe.
Als er één ding was wat de film beter had kunnen doen, is het het karakter van PJ. We leven inmiddels in 2026, dus ik geloof echt wel dat de schrijvers genoeg tijd hadden om kleine verbeteringen te maken met haar karakter. Ik had de hoop dat ze met PJ misschien net een andere kant op zouden gaan. Maar van die hoop is niet veel terug te zien.
Enigszins is het een beetje beter met dat het net wat minder disrespectvol is geschreven dan het boek. Maar dat komt alleen omdat er een paar dingen zijn uitgehaald. Er is praktisch gezien niets aan haar karakter toegevoegd. Ik heb het gevoel dat je haar karakter nog net een heel klein beetje kan begrijpen als je het boek hebt gelezen. Maar zonder het boek is PJ zo leeg als wat. Haar eigenschappen zijn gestopt in throw-away momenten. In plaats van dat er daadwerkelijk aandacht aan wordt besteed, is het dus ook heel makkelijk is om te missen als je het boek niet hebt gelezen.
Ik snap wat ze wilden bereiken met het einde in het boek, maar door de slechte karakterisatie van PJ land het gewoon niet (no pun intended) als je er een beetje kritisch over nadenkt.
En als je dan karaktereigenschappen weghaalt uit de film dan slaat het einde eigenlijk ook helemaal nergens meer op.
De seksscènes in zijn ook wel echt de zwakste scènes uit de film. Je had ze er beide uit kunnen halen en de film had beter geweest. Herplaats dat met betere karakterisatie van PJ en Engel in de film en ik had het veel hoger gegeven.
Al met al vind ik het wel een beetje jammer dat er nu minder mensen het boek gaan lezen voor de leeslijst in Nederland ivm dat ze gewoon de film nu gaan kijken. Ik raad mensen aan om als je de tijd hebt en de film leuk vond; het boek te gaan lezen. Ik denk dat je er echt wel iets moois uit kan halen.
3/5
(oh ja, de soundtrack is echt insane. Schultenbrau was totaal niet nodig. Maar ik vond het wel leuk dat er een fries liedje tussen zat)
Normaal schrijf ik reviews in het Engels, maar deze schrijf ik in het Nederlands, omdat dit toch wel een stukje Nederlandse cultuur is.
Ik keek al een klein tijdje uit naar deze film, ik heb een jaar geleden het boek: “Joe Speedboot” voor mijn literatuurlijst, beide op papier gelezen en via een audioboek geluisterd.
Het is een van de meest populaire boeken te vinden in moderne Nederlandse literatuur, en dat is niet zonder reden.
Het boek is intelligent geschreven, het droge, nihilistische perspectief van Fransje maakt elke bladzijde erg entertaining. En het transporteerde mij naar Lomark; ook al gebeurde er niks, onthield ik alles en begon ik me er een beetje thuis te voelen.
Het doel van al de dagboeken is volgens Fransje om alles wat er in en rond Lomark gebeurt te documenteren. Inclusief alle avonturen die de hoofdrolspelers beleven. En toen ik Joe Speedboot begon te lezen was ik net zoals de personages gevuld met een gevoel van spanning en hoop.
Het leven in kleine Nederlandse dorpjes is niet veel om over te vertellen. Er gebeurt praktisch gezien niks, en mede door deze dorpjes kan je je makkelijk vast gaan voelen. Vast in je dorp, vast in herhaling, vast in je leven.
Joe Speedboot illustreert zowel de stilte als beweging wat er in deze plaatsen kan voorkomen.
In verhalen zoals over het kauwtje, de briketten, de nieuwe snelweg en het gevecht in de kroeg met Willem wordt de stilte van Lomark weergegeven.
Hoewel hier zeker dingen gebeuren, gaat dit bijna automatisch. Dit zijn de typische activiteiten die je in dorpen hoort gebeuren. Door alle materiële omstandigheden kan je deze gebeurtenissen verwachten.
De tegenhanger van al deze stilte is het personage Joe Speedboot.
Joe legt op een erg filosofische wijze uit dat het proces van het maken van het vliegtuig een proces is van beweging, niet van vooruitgang.
Christoff is qua mindset compleet anders als het gaat om het vliegtuig. Christoff ziet het maken van het vliegtuig als een stap om een doel te bereiken. Waar als Joe en Engel het maken alleen voor het doel van beweging.
Je kan dingen laten bewegen, maar je zult nooit vooruitgang kennen.
Dit is voor mij het belangrijkste thema wat het boek voor mij zo goed maakt.
Met het consumeren van media verwacht je om een nieuwe wereld binnen te stappen, om voor ook maar een seconde te dromen over wat voor avonturen je mist in je alledaagse leven.
Dit is waarom ik zo was gevuld met hoop toen ik voor het eerst over Joe Speedboot las.
Joe Speedboot is voor Fransje, wat media is voor mij.
Joe is voor Fransje “de verlosser”, een mythisch figuur die het onmogelijke mogelijk maakt.
Van het ontwerpen van bommen tot het bouwen van vliegtuigen.
In ons saaie leven is het erg aantrekkelijk om te kijken naar iemand die alles om zich heen tot beweging brengt. Alle acties van Joe zetten mensen op om hun eigen bewegende acties te gaan verrichten. Joe ziet iets dingen in mensen wat mensen niet in hun zelf zien, en dat is waarom ik zo erg hou van het karakter van Joe.
Maar uiteindelijk komt er een punt waar je moet terugkeren naar je stille, ordinaire leven. En je gaat merken dat ondanks alle beweging, er niets is veranderd.
Na alle actie wat heeft plaatsgevonden in het eerste deel van Joe Speedboot, valt alles langzamerhand weer tot stilte; Joe gaat naar de kunstacademie met Engel en Christoff gaat naar de universiteit.
Na alles wat er is gebeurd, blijft Lomark hetzelfde, en blijft Fransje achter als waarnemer van alle stilte.
“Ik sleep mijn knakworst door de mosterd en wacht hier de dood van mijn ouders af”
Is een zin die zowel in de film als in het boek voorkomt. Dit is ook in de periode waar de meeste hoofdpersonen weg zijn gegaan. En het illustreert mijn punt erg goed.
Het is droog maar ook best wel deprimerend. Je leeft gewoon door, wachtend tot er iets belangrijks in je leven voorbij komt. Iets wat de stilte weer tot beweging brengt.
Dit is wat het boek voor mij zo goed maakt; Het idee dat je leven stilstaat, en er kleine
stukjes beweging in voortkomen, die uiteindelijk weer leiden tot een periode van stilstand.
In de 2e helft komt er ook een moment waar de personages uitvinden over de echte naam van Joe, dit is naar mijn mening ook een van de sterkste en meest deprimerende momenten uit het boek. Het is een soort vernietiging van het idee van “de verlosser”. En ook best dehumaniserend, ik voelde me er erg kut bij tijdens het lezen van het boek. Het punt van Joe Speedboot als naam was dat Joe zijn oorspronkelijke naam heeft veranderd, om de identiteit die door zijn omstandigheden en ouders op hem was gelegd, te weigeren. Zodat Joe zijn eigen identiteit kon vormen en hij kon worden wie hij uiteindelijk wilde zijn. En dat dat dan op zo’n flauwe manier wordt weggetrokken doet mij altijd wel een beetje pijn. Ook is hier nadruk gelegd in de film, waar ik blij mee ben.
Het absurdistische gevoel maakte het boek nostalgisch en melancholisch voor mij. De spanning meekrijgen van wat er in Lomark gebeurt, terwijl ook nog steeds het gevoel hebben dat het nooit zal veranderen zorgt voor een erg bitterzoet gevoel. Wat me sinds het lezen nog steeds is bijgebleven.
Dit is ook waarom ik deze film nog wel graag wilde kijken. Ik was benieuwd hoe ze ooit zo'n gevoel zouden kunnen vertalen naar film.
Zonder het perspectief van fransje, leek het me erg lastig om de essentie van het boek te vatten.
Als een adaptatie vind ik dat het een goede film is. Hoewel het natuurlijk nog wel dingen mist, vind ik dat het een trouwe adaptatie is. Er zijn niet veel dingen veranderd, en het beeld van Lomark is zowat identiek als wat er in het boek werd omschreven.
Bijna alle grote gebeurtenissen van het boek worden weergegeven. Alle scènes zijn erg goed geacteerd, en de emoties binnen de scènes worden goed overgebracht. Ik vind het erg goed dat ze iemand met een daadwerkelijke spierziekte hebben gecast voor Fransje. Deze film is artistiek gezien nog steeds best wel mooi. De thema's worden goed overgebracht en het is ook fijn dat de runtime van deze film wat langer is dan je gemiddelde Nederlandse film, want dat heeft zo’n soort boek echt wel nodig. Hierbij wil ik nog even zeggen dat de openingsscène fantastisch is, het gebruik van Fransje zijn wil om te verstenen in verband met Miyamoto Musashi en de shot compositie maken het intro uitstekend.
Alleen mis ik nog wel een paar dingen.
Ik vind het zelf wel heel jammer dat het meeste van Mahfouz zijn kleine verhaaltje er is uitgehaald. En Engel is in de film nergens te bekennen. Beide karakters waren in het boek mijn favorieten dus dat was wel een beetje een teleurstelling, maar ik begrijp dat je niet alles in de film kan stoppen.
Engel zijn dood was een belangrijk punt voor mij in het boek, omdat het zo abrupt en anticlimactisch gebeurt. Een soort eerste hint dat het niet altijd hetzelfde zal blijven.
En Mahfouz is toch zo’n leuk karakter, erg aardig, grappig en creatief.
Ook vind ik dat veel van de subtext een beetje mist van de film. Wanneer een scène zich in het boek afspeelt, krijg je vaak ook een beetje de achterliggende gedachte te weten. En hoewel dit in de film ook voorkomt, mist het wel een beetje op bepaalde momenten. Een voorbeeld is het bouwen van het vliegtuig waar ik het eerder over had. In het boek is het één van mijn favoriete momenten omdat er zoveel denkbeelden en gedachten bij afspelen, elk karakter heeft een andere blik op waarom ze het vliegtuig bouwen. Je komt ook de persoonlijkheden van de personages goed te weten tijdens dit segment, terwijl dit in de film meevalt. Dit komt mede ook weer door het ontbreken van Engel.
Ik mocht Christoff in het boek ook al niet heel erg, Christoff voelt een beetje als iemand die totaal buiten het denkbeeld van Joe valt. Dus ik vond het wel passend dat we zo weinig over hem te zien kregen.
Alhoewel ik het boek erg goed vond, vind ik het geen perfect boek. En de reden hiervoor is de karakterisatie van PJ.
PJ is zowel in het boek als in de film niet echt geschreven als echt persoon. Natuurlijk wordt er in het boek meer uitgelegd over wie PJ is en waarom ze bepaalde dingen doet, maar alsnog is het lang niet genoeg om haar een daadwerkelijk sterk karakter te maken. PJ is zowat alleen geschreven als romantische interesse voor de mannelijke personages. En het enige kenmerk dat zij als persoon heeft in het boek is dat ze veel seks heeft omdat haar zelfbeeld laag is.
Kom op zeg.
Is dit nog steeds hoe we vrouwelijke personages schrijven in de 21e eeuw? Voor een boek dat zo sterk en zelfreflectief geschreven is, is dit wel echt een laagtepunt.
En dat heb ik het nog niet eens over de laatste scène in het boek.
“Hoer van de eeuw” is ten eerste erg disrespectvol met de context waarin die zin eerst is ontstaan (dichterboek, ik ga hier nu verder niet op in). En ten tweede ook totaal niet in het karakter van Joe.
Als er één ding was wat de film beter had kunnen doen, is het het karakter van PJ. We leven inmiddels in 2026, dus ik geloof echt wel dat de schrijvers genoeg tijd hadden om kleine verbeteringen te maken met haar karakter. Ik had de hoop dat ze met PJ misschien net een andere kant op zouden gaan. Maar van die hoop is niet veel terug te zien.
Enigszins is het een beetje beter met dat het net wat minder disrespectvol is geschreven dan het boek. Maar dat komt alleen omdat er een paar dingen zijn uitgehaald. Er is praktisch gezien niets aan haar karakter toegevoegd. Ik heb het gevoel dat je haar karakter nog net een heel klein beetje kan begrijpen als je het boek hebt gelezen. Maar zonder het boek is PJ zo leeg als wat. Haar eigenschappen zijn gestopt in throw-away momenten. In plaats van dat er daadwerkelijk aandacht aan wordt besteed, is het dus ook heel makkelijk is om te missen als je het boek niet hebt gelezen.
Ik snap wat ze wilden bereiken met het einde in het boek, maar door de slechte karakterisatie van PJ land het gewoon niet (no pun intended) als je er een beetje kritisch over nadenkt.
En als je dan karaktereigenschappen weghaalt uit de film dan slaat het einde eigenlijk ook helemaal nergens meer op.
De seksscènes in zijn ook wel echt de zwakste scènes uit de film. Je had ze er beide uit kunnen halen en de film had beter geweest. Herplaats dat met betere karakterisatie van PJ en Engel in de film en ik had het veel hoger gegeven.
Al met al vind ik het wel een beetje jammer dat er nu minder mensen het boek gaan lezen voor de leeslijst in Nederland ivm dat ze gewoon de film nu gaan kijken. Ik raad mensen aan om als je de tijd hebt en de film leuk vond; het boek te gaan lezen. Ik denk dat je er echt wel iets moois uit kan halen.
3/5
(oh ja, de soundtrack is echt insane. Schultenbrau was totaal niet nodig. Maar ik vond het wel leuk dat er een fries liedje tussen zat)